ΝΕΑ ΔΡΑΣΙΣ

Μεγάλη απώλεια για την Κρητική μουσική παράδοση - Έφυγε από τη ζωή ο Γιάννης Ξυλούρης (Ψαρογιάννης)

Μεγάλη απώλεια για την μουσική παράδοση της Κρήτης: “Έφυγε” από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών, ο Γιάννης Ξυλούρης (“Ψαρογιάννης”), ο εμβληματικός καλλιτέχνης που διέπρεψε σε όλη τη μουσική πορεία του.

O Γιάννης Ξυλούρης γεννήθηκε στα Aνώγεια το 1943. Aνήκει κι αυτός στη μεγάλη οικογένεια των Ξυλούρηδων, που εδώ και τέσσερις γενιές τροφοδοτεί με θεσπέσιους ήχους την Κρητική – και όχι μόνο – μουσική. Eγγονός του Kαραμουζαντώνη που έγραψε ιστορία με τη λύρα του, αδερφός του Nίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη, ο Γιάννης Ξυλούρης δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει κι αυτός τον ίδιο δρόμο των άξιων λυράρηδων και τραγουδιστών.

Για όλους τους Κρητικούς ο Ψαρογιάννης είναι μια ιστορική προσωπικότητα που στη μουσική διαδρομή του έφερε μια νέα εποχή και γενικότερα καλλιτεχνική εξέλιξη στην κρητική μουσική. Το δισκογραφικό του έργο δεν έμεινε ποτέ πίσω στο χρόνο και οι περισσότεροι κρητικοί όσο και αν οι γενιές αλλάζουν, γνωρίζουν ορισμένες από τις περίφημες μελωδίες και μουσικά του μοτίβα. Είναι ένας γνήσιος καλλιτέχνης που την πρώτη δημιουργική περίοδο της ζωής του, την έζησε στο πλευρό του αδελφού του Νίκου Ξυλούρη, ωστόσο μέσα από την κοινή τους καλλιτεχνική πορεία, τις σπουδαίες συναντήσεις μα και τις επιτυχημένες μουσικές στιγμές, ο Ψαρογιάννης είχε την ευκαιρία να ξεκινήσει τον δικό του δημιουργικό μουσικό διάλογο αποτυπώνοντας σπουδαία μουσικά έργα. 
Ο Γιάννης Ξυλούρης αφήνει πίσω του μια πολύτιμη καλλιτεχνική παρακαταθήκη, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την κρητική μουσική και τις επόμενες γενιές δημιουργών.

Στα πέντε του χρόνια ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο το μαντολίνο και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Μαθητής ακόμα του δημοτικού, ο Γιάννης μιλάει με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της πατρίδας του εκείνη τη μυστική γλώσσα που μονάχα όσοι έχουν ένα ιερό πάθος να τους καίει τα σωθικά, μπορούν να μιλήσουν. Δώδεκα χρονών συνοδεύει, με το λαούτο στο χέρι, τον αδερφό του Νίκο. Δεκατεσσάρων χρονών κάνει την πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί με το Νίκο. Δεκαεφτά χρονών θεωρείται ήδη το καλύτερο λαούτο της Κρήτης, και οι πιο σπουδαίοι λυράρηδες αποζητούν τη συνεργασία του. Το λαούτο του έχει συνοδέψει τους πιο γνήσιους λυράρηδες του νησιού.
Ο Γιάννης όμως δεν περιορίστηκε στο λαούτο και στο μαντολίνο, τα δύο όργανα που λάτρεψε από παιδί. Ανοίχτηκε – σαν γνήσιος Ξυλούρης – σε άλλους ορίζοντες, στη λύρα, στο τραγούδι, στη σύνθεση δικών του τραγουδιών. Προικισμένος με μια σπάνια φαντασία και με μια άψογη τεχνική, ο Γιάννης Ξυλούρης άρχισε να συνθέτει σύγχρονα Κρητικά τραγούδια που θα τα ζήλευαν πολλοί καταξιωμένοι -και σπουδασμένοι- συνθέτες μας.

 

Γνωρίζοντας καλά τη μουσική του τόπου του ως αυθεντικό ταλέντο, αξιοποιεί το μουσικό και καλλιτεχνικό του ένστικτο και ξεδιπλώνει τη σύνθεση με την ίδια ευκολία που τραγουδά μαντινάδες ή δονείται στο ρυθμό ενός χορού. Η μουσική πρόταση που καταθέτει με τούτο το δίσκο είναι αξιοπρόσεκτη. Δίνει ένα διαφορετικό μουσικό στίγμα ερμηνεύοντας στίχους που κινούνται σε αλλιώτικές από τις συνηθισμένες φόρμες. Ο Γιάννης πατά σταθερά στην παράδοση, αλλά προσπαθεί να αξιοποιήσει και τις αρετές της έντεχνης μουσικής προκειμένου να συγκροτήσει και να τοποθετήσει σε στέρεες βάσεις την πρότασή του.
Έντονη είναι η καλλιτεχνική του παρουσία με πολλές συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στη σαραντάχρονη μουσική του σταδιοδρομία συνεργάστηκε εκτός από τους αδερφούς του Νίκο και Αντώνη και με τον Κώστα Μουντάκη, κυρίως τη δεκαετία του 60, ξεκινώντας ένα μοναδικό και μακρύ κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων που τον καθιερώνουν ως τον περισσότερο ηχογραφημένο λαγουτιέρη στην κρητική μουσική την εποχή εκείνη. Δημιουργική υπήρξε επίσης και η συνεργασία του με διάφορα μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, τα νησιά του Αιγαίου, τη Μικρά Ασία και με γνωστούς Έλληνες μουσικοσυνθέτες που καθόρισαν με τη δουλειά τους το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι,
Ο Γιάννης Ξυλούρης είναι ο καλλιτέχνης που κυριάρχησε στο λαούτο, και έχει να παρουσιάσει μια μοναδική τεχνική, αποτέλεσμα της οποίας, υπήρξε μια πληθώρα έξοχων εκτελέσεων, σε δεκάδες δίσκους, που έχουν τη σφραγίδα της τελειότητας.
Πλούσια είναι και η δισκογραφική του δουλειά με πολλές συνεργασίες και πάνω από δέκα προσωπικούς δίσκους όπως: Πετραδολάκια, Κρητικός ήλιος, Ενότητες, Ραψωδίες με λαούτο, Αυγή ξανανταμώσαμε κ.α
Σ’ αυτή τη δισκογραφική δουλειά με γενικό τίτλο: “40 χρόνια Γιάννης Ξυλούρης”, αφιέρωμα στη σαραντάχρονη μουσική του πορεία, συμμετέχουν με τη φωνή τους ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης, ο Μανώλης Λιδάκης, ο Βασίλης Σταυρακάκης και η κόρη του Ελευθερία Ξυλούρη που συνεχίζει επάξια τη μεγάλη παράδοση της γενιάς της.

Η κηδεία του σπουδαίου καλλιτέχνη Γιάννη Ξυλούρη ή “Ψαρογιάννη” θα γίνει το ερχόμενο Σάββατο 17 Ιανουαρίου στις 12 μ.μ από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο. Η σορός θα βρίσκεται στο Ναό στις 11 π.μ

Η ταφή του θα γίνει στα Ανώγεια.

Ανωγη